تحول تاریخ نگاری اسلامی در عصر خلافت

نویسندگان

  • محمد امامزاده قاسمی دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، گروه تاریخ، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی ، شاهرود، ایران نویسنده
  • محمدنبی سلیم استادیار گروه تاریخ، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی ، شاهرود، ایران نویسنده مسئول
  • محبوبه اسماعیلی استادیار گروه تاریخ، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی ، شاهرود، ایران نویسنده

DOI::

https://doi.org/10.61838/kman.jspsich.3.2.21

کلمات کلیدی:

تاریخ نگاری اسلامی, اموی, عباسیان, نوزایی فرهنگی

چکیده

در دو قرن اول اسلامی، سنت تاریخ‌نگارانة واحد و یکدستی وجود نداشت و مکاتب متعددی در حوزه مدینه، عراق، شام، یمن و ایران پدید آمد. به تدریج تضاد بین نگاه مورخان درباری با دیگر وقایع نگاران، گستردگی فرهنگ جهان اسلام، آزادی عمل نسبی مورخان در به کارگیری روش مشاهده یا روایت­گویی منجر به پیدایش آثاری با رویکردهای متفاوت گردید؛ با این حال، تاریخ­نگاری اسلامی در سده­های سوم و چهارم هـ.ق به سمت گفتمان نقل‌گرا رفت و از نگاه تحلیلی و انتقادی کمتری بهره جست. جستار حاضر می‌کوشد با روش تطبیقی ـ انتقادی ضمن تحلیلی گذرا بر جریان تاریخ‌نگاری از سدة اول تا چهارم هجری، روش تاریخ‌نگاری و تاریخ‌نگری امویان و عباسیان را با یکدیگر مقایسه نماید. براساس یافته­های پژوهش، بنی‌امیه و بنی‌عباس برای مشروعیت بخشیدن به حکومت خود از تاریخ و مورخان استفادة ابزاری نمودند و خواسته و ناخواسته به رواج پاره‌ای کژنویسی‌ها و انحرافات تاریخ نگارارنه کمک کردند. سرانجام با شروع نهضت ترجمه و تکثیر و جذب فرهنگی، زمینه رونق بخشی به علم تاریخ نگاری توسط مورخان بلاد تابعه فراهم شد و نگرش تاریخی مورخان مسلمان، جهان گرا و تحلیلی گردید. تا جایی که نسل جدیدی از مورخان حرفه‌ای به تدوین آثار فاخر موفق شدند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

امامزاده قاسمی م.، سلیم م.، و اسماعیلی م. (2024). تحول تاریخ نگاری اسلامی در عصر خلافت. مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران، 3(2)، 373-390. https://doi.org/10.61838/kman.jspsich.3.2.21

مقالات مشابه

61-70 از 315

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.