تاثیر لیبرالیسم ایرانی بر شکل گیری گفتمان های سیاسی در جمهوری اسلامی ایران
کلمات کلیدی:
لیبرالیسم, سکولار, گفتمان های سیاسی, ایرانچکیده
چکیده
لیبرالیسم ایرانی در این تحقیق اندیشه وارداتی و برگرفته از غرب در دو قالب دینی و سکولار است و اگرچه این دو گرایش با نگاهی مصلحتی هیچ گاه به صورت رسمی نام لبیرال بر خود تنهاده اند، اما نماد چگونگی طرح و انعکاس تفکر لیبرال در فضای سیاسی تاریخی و فرهنگی ایران بوده و در هـر مقطع تاریخی مطابق با شرایط جامعه در جهت تبیین نفوذ و یا تحقق تفکر غرب گرایانه حرکت کرده اند/ آنچه از تفکر غرب در یک قرن و نیم اخیر در ایران مطرح شده، عمدتاً در سایه مفاهیمی همچون آزادی، قانون مداری، ناسیونالیسم، تجدد، دین داری علمی و عقلانی قرار داشته که در هر مقطع تاریخی بر حسب شرایط زمانی یک یا چند محور آن برجسته می شده است. در این مقاله بیان میشود که چگونه لیبرالیسم ایرانی پا به پای جریان اصیل دینی از جنبش تنباکو تا انقلاب اسلامی و بعد از آن با شیوه های مختلف به تعامل با سایر ارکان قدرت در جامعه ایران یعنی حاکمان مستبد و علمای دینی پرداخته و در شرایط مختلف زمانی، چهره های خاصی از خود نشان داده است.
بر اساس این تحقیق زیربنای اصلی منازعه یک قرن و نیم جامعه ایرانی ،هم فرضیه ذکر شده بوده که در هر دوره تاریخی به شکلی خاص ظاهر شده است منازعه بر سر قانون مداری، آزادی مشروطه علم گرایی، حقوق بشر و دموکراسی مواردی از تقلیل منازعه زیربنایی ذکر شده میباشد و میراث مشترک تمامی نسلهای ،لیبرال کنار زدن دین و علما از صحنه اجتماع و سیاست بوده است در حالی که مفاهيم ذكـر شـده تـعـارض بنیادی و غیر قابل حل با دین مداری ندارد .در دهه ،بیست بازگشت به دین و فرهنگ دینی بعد از کودتای ۲۸ مرداد و ارائه عقلانیت لیبرال بر پایه نوگرایی دینی بعد از انقلاب اسلامی ،۱۳۵۷ مؤید این واقعیت است که لیبرالیسم ایرانی در هر مقطع تاریخی چهره ای خاص و هماهنگ با شرایط تاریخی جامعه از خود به نمایش گذاشته است و این تعدد چهره ها به معنای وجود اختلاف بنیادی در آرمانهای مشترک نسلهای لیبرال ایرانی اعم از دینی و لائیک نمی باشد.
دانلودها
مراجع
Akbar, A. (1991). A Survey of Contemporary Political Thought. Alast Publications.
Akhundzadeh, M. F.-A. (1963). The New Alphabet and Letters. Publishing Center of the Academy of Sciences of the Soviet Socialist Republic.
Amiri, J. (2018). Iranian Liberalism. Islamic Culture and Thought Research Institute.
Bahar, M. T. (1978). A Brief History of Political Parties in Iran. Pocket Books Publications.
Bashiriyeh, H. (1999). Civil Society and Political Development in Iran. Ney Publishing.
Bashiriyeh, H. (2002). History of Political Thought in the Twentieth Century. Ney Publishing.
Bastani Parizi, E. (1975). The Effort for Freedom: The Political Environment and Life of Moshir al-Dowleh Pirnia. Nashr-e Novin.
Bazargan, A. (1983). Problems and Issues of the First Year of the Revolution in the Words of Engineer Bazargan (2nd ed.). Bahar.
Cheney, R. D. (1993). American Defense Strategy in a Changing World (M. H. Jamshidi, Trans.). In Collection of Articles of the Command and Staff College of the Islamic Revolutionary Guard Corps. Office of Studies.
Fayyaz, E. (2013). Political Discourses in the Islamic Republic of Iran. Soroush.
Hosseinizadeh, S. A. (2011). Freedom in the Political Discourses of the Islamic Republic of Iran [Master's thesis, Baqir al-Ulum University].
Lakzaei, N. (2002). Contemporary Islamic Political Thought. Bustan-e Ketab.
Sariolghalam, M. (2007). Rationality and Development in Iran. Strategic Studies Research Institute.
Sarparast Sadat, S. E. (2015). Typology and Critical Re-Identification of Democracy among the Iranian Current Inclined toward Liberalism in the Islamic Republic Period. Political Science Research Journal, 10(4), 75-110.
Tajik, M. (2004). Discourse Analysis and Politics. Farhang-e Gofteman.
Tezcur, G. M., Azadarmaki, T., Bahar, M., & Nayebi, H. (2012). Support for Democracy in Iran. Political Research Quarterly, 65(2), 235-247. https://doi.org/10.1177/1065912910395326
Vaezi, A. (2003). Islam and Liberalism. Political Science Quarterly, 6(22), 117-144.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Morteza Jafarzadeh sarvestani (Author); Ali Mohammad Haghighi; Ghaffar Zarei (Author)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.