مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 5 پیاپی 18 1405 01 01 A Comparative Study of the Religious Traditions and Beliefs of Iranians during the Qajar Era from the Perspective of French and Japanese Travel Writers بررسی تطبیقی سنن و باورهاي ديني ايرانيان عصر قاجار از دیدگاه سفرنامه سياحان فرانسوي و ژاپنی 1 17 10.61838/kman.jspsich.532 FA آذر جلیلیان استادیار و عضو هیأت علمی گروه تاریخ دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 1404/04/02 The present study was conducted with the aim of comparatively examining the manner in which the religious traditions and beliefs of Iranians during the Qajar era were represented in the travel accounts of French and Japanese travelers. The research method employed in this study is descriptive-analytical and comparative, based on a close examination of the texts of travel narratives. The findings of the study indicate that French travelers, influenced by Orientalist discourse and Enlightenment thought, adopted a critical and at times superiority-oriented approach, focusing primarily on the structure of religious power, the role of the clergy, and the prevalence of superstition. In contrast, Japanese travelers, due to the absence of a colonial background, displayed a descriptive, detail-oriented, and empathetic perspective, recording religion as an important component of cultural identity and the lived experience of the people through Muharram mourning ceremonies, pilgrimage practices, and popular beliefs. The results demonstrate that the differences in the representation of religious rituals stem from the distinct historical, political, and cultural contexts of these two groups of travelers. In addition to addressing the lack of research on Japanese travel accounts, this study reveals the distinction between colonial and cultural perspectives in encounters with the religion of Iranians. پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی چگونگی بازنمایی سنن و باورهای دینی ایرانیان در عصر قاجار بر اساس سفرنامه‌های سیاحان فرانسوی و ژاپنی انجام شده است. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی تحلیلی و مقایسه‌ای است که با بررسی دقیق متن سفرنامه‌ها صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سیاحان فرانسوی تحت تاثیر گفتمان شرق‌شناسی و اندیشه‌های روشنگری رویکردی انتقادی و گاه برتری‌جویانه اتخاذ کرده و بیشتر بر ساختار قدرت دینی، نقش روحانیت و رواج خرافات تمرکز نموده‌اند. در نقطه مقابل، سیاحان ژاپنی به دلیل فقدان پیشینه استعماری نگاهی توصیفی، جزئی‌نگر و همدلانه داشته و دین را به عنوان بخش مهمی از هویت فرهنگی و تجربه زیسته مردم در مراسم عزاداری محرم، زیارت و باورهای عامیانه ثبت کرده‌اند. نتایج حاکی از آن است که تفاوت در بازنمایی آیین‌های مذهبی ریشه در زمینه‌های تاریخی، سیاسی و فرهنگی متفاوت این دو گروه از سیاحان دارد. این مطالعه ضمن جبران کمبود تحقیقات درباره سفرنامه‌های ژاپنی تفاوت نگاه استعماری و فرهنگی را در مواجهه با دین ایرانیان آشکار می‌سازد.

https://www.journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/532/575