مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 4 پیاپی 17 1404 10 01 A Comparative Study of the Demands of Petitioning Actors in the Rural Society of Kermanshahan during the Constitutional and Reza Shah Eras (1906–1941 CE) بررسی تطبیقی مطالبات کنشگران عرایض جامعه روستایی کرمانشاهان در ادوار مشروطه و رضاشاه (۱۲۸۵–۱۳۲۰ش / ۱۹۰۶–۱۹۴۱م) 1 18 10.61838/kman.jspsich.510 FA ناهید کشتمند مربی گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران محمد امیر شیخ نوری استاد گروه تاریخ، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران روح الله بهرامی دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه رازی ، کرمانشاه، ایران سیمین فصیحی دانشیار گروه تاریخ ، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران Journal Article 1404 03 31 <p>The petition (ʿarīża) is considered one of the important historical documents encompassing multiple social, economic, political, and cultural dimensions, but it holds particular significance in the field of social history. This type of document not only reflects the everyday concerns of the people but also conveys their social perspectives and attitudes toward governments and political–social transformations. In other words, petitions represent the interactions of people with one another and with governing authorities. In the history of Iran, villages have always been among the main centers of petition writing, used as a means to seek justice, remedy grievances, and regulate relations with authorities and other communities. This article aims to identify and compare the concerns and issues of the rural society of Kermanshahan during the Constitutional Revolution and the reign of Reza Shah, based on data obtained from petitions of those periods. Employing a qualitative and comparative content analysis approach, the study examines, interprets, and analyzes the available petitions from both eras and seeks to answer the following question: What were the demands of social actors in the rural society of Kermanshahan during these two periods, and how did these demands evolve? The findings reveal that these demands can be analyzed within four main categories—social, political, economic, and cultural—and have fluctuated under the influence of historical transformations and events within the sphere of rural life. During the Constitutional period, political and social demands primarily revolved around security issues and the elimination of oppression, whereas in the Reza Shah era, the rural population’s concerns were more focused on everyday social and economic matters and on how to interact with representatives and officials of the central government.</p> <p>عریضه از جمله اسناد تاریخی به‌شمار می‌رود که ابعاد اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی متعددی را در بر می‌گیرد، اما در حوزه تاریخ اجتماعی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این نوع سند نه تنها دغدغه‌های روزمره مردم را بازتاب می‌دهد، بلکه دیدگاه‌ها و رویکردهای اجتماعی آنان را نسبت به حاکمیت‌ها و تغییرات سیاسی ـ اجتماعی نیز بیان می‌کند. به عبارت دیگر، عرایض بازتاب‌دهنده تعاملات مردم با مردم و مردم با حکومت هستند. در تاریخ ایران، روستاها همواره از کانون‌های مهم عریضه‌نویسی بوده‌اند و این ابزار برای دادخواهی، رفع تظلم و تنظیم مناسبات با حاکمیت و سایر جوامع مورد استفاده قرار می‌گرفته است. مقاله حاضر با هدف شناسایی و مقایسه دغدغه‌ها و مسائل جامعه روستایی کرمانشاهان در دو دوره مشروطه و رضاشاه، بر اساس داده‌های به‌دست‌آمده از عرایض آن دوره‌ها نگارش یافته است. این پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و تطبیقی، به بررسی، خوانش و تحلیل عرایض موجود از این دو دوره پرداخته و در پی پاسخ به این پرسش است که مطالبات کنشگران اجتماعی جامعه روستایی کرمانشاهان در این دو دوره چه بوده و چه تحولاتی را تجربه کرده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که این مطالبات در قالب چهار مقوله اصلی اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی قابل تحلیل است و در قلمرو حیات روستایی و تحت تأثیر تحولات و رویدادهای تاریخی دچار تغییر و نوسان شده است. در دوره مشروطه، عمده مطالبات سیاسی و اجتماعی حول مسائل امنیتی و رفع ظلم متمرکز بود، در حالی که در دوره رضاشاه، دغدغه‌ها بیشتر به مسائل روزمره اجتماعی و اقتصادی و نحوه تعامل با نمایندگان و مأموران دولت مرکزی معطوف شده است.</p> https://www.journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/510/481