مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 3 پیاپی 11 1403 08 21 Examining the Status of Women in Managerial Positions and Its Jurisprudential and Legal Challenges in the Iranian Legal System بررسی جایگاه زنان در مناصب مدیریتی و چالش‌های فقهی و حقوقی آن در نظام حقوقی ایران 377 394 FA طاهره صیادی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مطالعات زنان گرایش حقوق زن در اسلام، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. Journal Article 1403 06 13 <p>Women's rights have historically not received adequate attention, especially in relation to their employment, which necessitates greater focus. This study investigates the status of women in managerial positions within the Iranian legal system using a documentary and library-based methodology. The research analyzes the jurisprudential and legal dimensions of the issue by utilizing a range of sources, including books, articles, official documents, reputable domestic and international websites, and interviews with experts. Within Shiite jurisprudence, the issue of women's governance has been seldom discussed. Contemporary Imami scholars, based on the requirement of masculinity (rajuliyyat) for a ruler or guardian (wali), generally do not consider women eligible to assume the presidency. This argument is particularly linked to the intersection of judgment (qadha) and guardianship (wilayah), as judgment is considered a prerequisite for guardianship in Imami jurisprudence. While women are entitled to participate in many social and legal domains, including public engagement in various sectors, structural limitations in practice hinder their participation in managerial positions. Given that the Constitution of the Islamic Republic of Iran is based on Islamic jurisprudence, jurisprudential rulings (fatawa) play a decisive role in determining the status of women in these roles. Ultimately, invoking the principle of ijtihad responsive to temporal and spatial circumstances, this study aims to promote the status of women in elected and managerial guardianship positions.</p> <p>حقوق زنان در طول تاریخ همواره به درستی مورد توجه قرار نگرفته و به‌ویژه در حوزه اشتغال آنان، نیازمند توجه بیشتری است. این پژوهش به‌طور اسنادی و کتابخانه‌ای به بررسی جایگاه زنان در مناصب مدیریتی در نظام حقوقی ایران پرداخته است. این تحقیق با استفاده از منابع مختلف شامل کتب، مقالات، اسناد، سایت‌های معتبر داخلی و خارجی و مصاحبه با صاحب‌نظران، به تحلیل وضعیت فقهی و حقوقی این موضوع پرداخته است. در فقه شیعه، مسئله تصدی حکومت توسط زنان کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. محققان معاصر امامیه، با توجه به شرایط رجولیت برای حاکم یا ولی، تصدی ریاست جمهوری توسط زنان را مجاز نمی‌دانند. این استدلال به‌ویژه به ارتباط قضاوت و ولایت برمی‌گردد، زیرا در فقه امامیه، قضاوت به عنوان یکی از شروط ولایت مطرح است. در حالی که زنان در بسیاری از حوزه‌های اجتماعی و حقوقی از جمله در حضور در عرصه‌های مختلف اجتماعی حق دارند، برخی محدودیت‌های ساختاری در عمل مانع از مشارکت آنان در مناصب مدیریتی می‌شود. با توجه به اینکه قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بر مبنای فقه اسلامی استوار است، فتاوای فقهی در تعیین این جایگاه نقش اساسی ایفا می‌کنند. در نهایت، با استناد به اجتهاد زمان و مکان، این پژوهش به‌دنبال ارتقاء جایگاه زنان در حوزه ولایت انتخابی و مدیریتی است.</p> Management positions Shia jurisprudence women's rights constitution structural constraints مناصب مدیریتی فقه شیعه حقوق زنان قانون اساسی محدودیت‌های ساختاری https://www.journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/447/428