مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 3 پیاپی 13 2024 12 30 A Review of the Political and Cultural Life of Nizam al-Mulk and His Role in the Relations Between the Iranian Seljuks and the Abbasid Caliphate مروری بر حیات سیاسی، فرهنگی نظام‌الملک و نقش وی در روابط سلجوقیان ایران با خلافت عباسی 210 225 10.61838/kman.jspsich.3.5.12 FA داود قنبری دانشجوی دکتری، گروه تاریخ، واحدتاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران مسعود محمدی استادیار، گروه تاریخ، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران جواد سخا استادیار، گروه تاریخ ، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران Journal Article 2024 10 17 <p>This article reviews the life of Khwaja Nizam al-Mulk al-Tusi, the powerful vizier of the Seljuks, and seeks to answer the question of his role in shaping the cultural and political relations between the Great Seljuks and the Abbasid Caliphate. It examines how Khwaja attempted to establish a harmonious relationship between the monarchical system and its absolute authority, and the religious system and the spiritual prestige of the caliphate, while simultaneously facilitating the political and military support of the monarchy for the caliphate and the political and spiritual endorsement of the caliphate for the monarchy. Therefore, some of Khwaja's actions—such as the establishment of cultural centers, mosques, and madrasas—are analyzed in the context of training the personnel required by the Seljuk administration, all of whom were to be directly supervised by individuals aligned with Khwaja’s thought and sectarian orientation. These institutions served to assist him in achieving his political, cultural, and administrative objectives, especially considering that all his officials were required to adhere strictly to the Shafi'i school of jurisprudence and follow Khwaja’s religious, political, and cultural ideologies. This ensured the realization of his goals: maintaining his unrivaled authority, preserving the Seljuk state, establishing good relations with the Abbasid Caliphate, and countering the Isma'ilis—who posed a threat to Seljuk rule in Iran—and the Fatimids, who were enemies of the Abbasid Caliphate and the Sunni world at the time.</p> <p>این مقاله ضمن مروری بر زندگانی خواجه نظام‌الملک طوسی، وزیر مقتدر سلجوقیان، در پی پاسخ به این پرسش است که نقش خواجه در شکل‌گیری مناسبات فرهنگی و سیاسی سلجوقیان بزرگ و خلافت عباسی چگونه بوده است و اینکه خواجه چگونه سعی می‌کند بین نظام سلطنتی و قدرت مطلقه آن و نظام دینی و وجهه معنوی خلافت رابطه‌ای حسنه برقرار کند و در عین حال حمایت سیاسی و نظامی سلطنت از خلافت و حمایت سیاسی و معنوی خلافت از سلطنت را فراهم کند. لذا برخی اقدامات خواجه، از جمله ایجاد مراکز فرهنگی، مساجد و مدارس، در جهت تربیت نیروهای مورد نیاز حکومت سلجوقی که در عین حال تحت نظر مستقیم و هم‌فکر و هم‌مذهب خواجه باشند و وی را برای رسیدن به اهداف سیاسی، فرهنگی و حکومتی او یاری می‌دهند، به‌ویژه اینکه کلیه کارگزاران وی باید حتماً شافعی‌مذهب و پیرو تفکرات مذهبی، سیاسی و فرهنگی خواجه باشند تا اهداف وی را در جهت حفظ اقتدار و قدرت بلامنازع خود، حفظ حکومت سلجوقی، برقراری روابط حسنه با خلافت عباسی و مقابله با اسماعیلیان به عنوان تهدید حکومت سلجوقی در ایران و فاطمیان به عنوان دشمن خلافت عباسی و جهان اهل سنت آن روز فراهم نماید.</p> https://www.journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/435/366