مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 3 پیاپی 11 2024 10 01 An Approach to the Common Variables of Iranian Music and Architecture Based on Evidence from Architectural Facades of the Socio-Historical Qajar Period رهیافتی بر متغیرهای مشترک موسیقی و معماری ایرانی مبتنی بر شواهدی از نماهای معماری دوره تاریخی-اجتماعی قاجار 180 199 10.61838/kman.jspsich.3.3.11 FA احسان شفق نیولویی دانشجوی دکتری معماری، واحد بین المللی جلفا، دانشگاه آزاد اسلامی، جلفا، ایران شبنم اکبری نامدار استادیار گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران نسیم نجفقلی پورکلانتری استادیار گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Journal Article 2024 07 19 <p>Architecture and music are two artistic fields that are created and understood by humans. All forms of art, in their ultimate expression, open a path toward abstraction and experience. Based on this definition, many similarities can be found between these two arts. In the creation of architecture, the artistic imagination and mental forms of the artist, through the element of ambiguity resulting from the use of symbols from tangible forms in the construction of buildings, lead the work to the boundaries of abstraction, a realm in which music holds a prominent position. The aim of this article is to examine the historical and transformative trajectory of the conceptual relationship between the two arts of architecture and music throughout different historical periods, where this relationship and influence can be discovered and interpreted in the architectural buildings of each historical period, reflecting the distinct characteristics of that era. The issue addressed in this article is one of the most significant aspects of the connection between these two arts, which facilitates deep communication between them—namely, the practical and aesthetic considerations of these two arts. It seems as though something in the atmosphere and quality of the musical and architectural spaces of the past has changed in the present. Considering the nature of the research subject, the methodology employed in this thesis is a quantitative-qualitative descriptive-analytical approach. Utilizing qualitative content analysis under an interpretive-historical perspective and comparative analysis, the study identifies the fundamental variables present in the theories concerning music, architecture, and their conceptual connections. This research, with a formal and content-based approach throughout the Qajar historical period, examines three characteristics—rhythm and tempo, pitch, and texture—in architecture. Through the analysis of five case studies of prominent buildings from the Qajar period, particularly in architectural facades, it can be stated that the works in both architecture and music possess a rich language and rhythmic, melodic expression. When the outstanding examples of the Qajar period were examined, it was discovered that common concepts such as harmony, proportions, rhythm, and structure are effectively utilized in both disciplines, influencing the designers.</p> <p>معماری و موسیقی دو عرصه‌ی هنری اند که توسط انسان خلق و درک می‌شوند. تمامی هنرها در غایت خود راهی به سوی انتزاع و تجربه می‌گشایند. با این تعریف می‌توان نزدیکی‌های بسیاری را بین این دو هنر پیدا کرد چرا که در آفرینش معماری تخیل هنری و صورتهای ذهنی هنرمند توسط عنصر ابهام که از کاربرد نمادهایی از فرمهای عینی در ساختمان بنا به وجود می‌آید، خود را به مرز تجرید و انتزاع می‌کشاند، جایی که موسیقی در آن جایگاهی رفیع دارد. هدف این نوشتار بررسی سیر تاریخی و تحولی پیوند مفهومی مشترک میان دو هنر معماری و موسیقی در دوره‌های تاریخی است که این پیوند و تاثیر به صورت نهفته که نمود هر دوره تاریخی و ویژگی­های مختص آن در بناهای معماری قابل کشف و خوانش می‌باشد. مسئله‌ای که در این نوشتار به آن پرداخته شده است، از جمله مهمترین وجوه پیوندی بین این دو هنر است که زمینه‌های ارتباطی عمیق میان این دو هنر را فراهم می‌کند و آن ، ملاحظات کاربردی و زیبایی شناسانه این دو هنر است. گویی در حال و هوا و کیفیت فضاهای موسیقی و معماری گذشته چیزی وجود داشته که امروزه تغییر کرده است. روش تحقیق این رساله باتوجه به ماهیت موضوع پژوهش، تحقیقی کمی- کیفی به روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی تحت رویکردی تفسیری ـ تاریخی و مقایسه تطبیقی به شناسایی متغییرهای اساسی موجود در نظریات مطرح درباره موسیقی، معماری و پیوندهای مفهومی آن‌ها پرداخته شده است. این پژوهش‌ با رویکرد فرمی و محتوایی در طول دوره تاریخی قاجار به بررسی سه شاخصه ریتم و سرعت، زیر و بمی و بافت در معماری پرداخته شده است. در این پژوهش با نگاه و تحلیل 5 نمونه موردی از بناهای فاخر دوره قاجار و شاخصا در نمای معماری می‌توان چنین گفت که آثار در زمینه‌های هم معماری و هم موسیقی دارای یک زبان غنی و بیان موزون و آهنگین است. هنگامی که نمونه‌های برجسته از دوره قاجار مورد بررسی قرار گرفت، این مهم کشف و دریافت شد که مفاهیم رایج مانند هماهنگی(هارمونی)؛ تناسبات و ضرباهنگ و ساختار به طور موثر در هر دو رشته استفاده می‌شود و طراحان را تحت تاثیر قرار می‌دهد.</p> https://www.journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/133/160