مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 3 پیاپی 11 2024 10 01 Confrontation and Cooperation between the Clergy and Constitutional Intellectuals تقابل و مشارکت روحانیت و روشنفکران مشروطه 37 55 10.61838/kman.jspsich.3.3.3 FA بهزاد علی پور جناقرد دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه تاریخ، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران Journal Article 2024 08 03 The ideas of the clergy and intellectuals, as well as the nature of their confrontation and cooperation during the Constitutional Revolution, have been examined. Given that numerous articles have been written on the Constitutional Revolution and its various aspects, the present article seeks to analyze the confrontation and cooperation between the clergy and the constitutional intellectuals from a different perspective. By presenting the views of some Shiite authorities and leading scholars of that period, alongside the perspectives of European-educated intellectuals, this descriptive-analytical study aims to answer the question: why was there initial cooperation between the clergy and intellectuals in the struggle against despotism at the beginning of the Constitutional movement, but after a while, especially after the victory of the constitutionalists, did cooperation give way to confrontation and conflict between them, ultimately leading to its failure? The hypothesis is that both groups, the clergy and the intellectuals, set aside many of their ideological differences during the physical and field struggle against despotism, due to their shared goal of rejecting the status quo. This shared goal was the primary reason for their initial success. However, various factors, such as the silent interference of foreign powers acting in their own interests, and the incompatibility and conflict among the factions leading the Constitutional Revolution—each of which pursued its own specific objectives after the victory—led to the movement's disintegration and ultimately to the rise of another authoritarian figure, Reza Khan. اندیشه‌های روحانیـت‌ و روشـنفکران، چگونگی تقابل و مشارکت آنان در انقـلاب مشـروطه‌ مورد بررسی‌ قرار گرفته‌ است‌. با توجه به اینکه مقالات زیادی در مورد انقلاب مشروطه و جوانب مختلف آن تا حال به رشته تحریر در آمده است. مقاله حاضر سعی دارد تا از بُعدی دیگر تقابل و مشارکت، روحانیت و روشنفکران مشروطه را مورد بررسی قرار داده و با بیان دیدگاه‌های برخی مرجعیت شیعه و علمای تراز اول آن دوره و بیان دیدگاه‌های روشنفکران تحصیل کرده اروپا با روش توصیفی و تحلیلی به این سوال پاسخ دهد که چرا در آغاز جنبش مشروطه نوعی مشارکت در امورات مبارزه با استبداد بین روحانیت و روشنفکران بوده است اما پس از گذشت مدتی بخصوص بعد از پیروزی مشروطه خواهان مشارکت‌ها جای خود را به تقابل و اختلاف بین آنان داد و موجبات شکست آن را پدید آورد؟ فرضیه بر این است که هر دو طیف علماء و روشنفکران در دوران مقابله فیزیکی و میدانی با استبداد خیلی از اختلافات دیدگاهی را بخاطر نقطه اشتراک خود که نفی وضع موجود بود کنار گذاشته و صرفا با نقطه اشتراک باعث پیروزی شدند. اما عوامل مختلفی از قبیل دخالت چراغ خاموش بیگانگان که بخاطر منافع خودشان مداخله کردند، نا- همخوانی و تعارض جناح‌های موجود در هدایت نهضت مشروطه که بعد از پیروزی هر کدام هدف و مقصد خاصی را دنبال کردند و این از هم گسیختگی شکست مشروطه را به دنبال داشت و باعث ظهور یک اقتدار گرای دیگر به نام رضاخان گردید.

https://www.journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/131/152