بررسی مقایسه‌ای رابطه دین و مردم سالاری در اندیشه سیاسی سیدمحمود طالقانی و مرتضی مطهری

چکیده

طالقانی یکی از کسانی بود که در حرکت انقلاب همراه با امام خمینی در تکوین مبانی فکری و در بسیج توده‌ها و سازمان دهی مبارزان انقلابی نقشی چشمگیر داشت. طالقانی از لحاظ اندیشه‌ای در چارچوب گفتمان اسلام انقلابی می‌اندیشید و اسلام را دینی جامع و کامل می‌دانست. اندیشه آیت الله طالقانی بر این امر استوار بود که انتخاب حاکم حق مردم است و مردم حق دارند راه خود را، در دو جهان، خود برگزینند. مرتضی مطهری دین اسلام را نماد مردمسالاری می‌دانست که دارای شاخصه‌های از جمله آزادی و مشارکت سیاسی عامه و حق انتخاب مردم است. مطهری به پیروی از ایت الله خمینی مردم سالاری را نمونه و الگوی مطلوبی می‌دانست که سر منشا آن عدالت بود. ایشان با توجه به عقیده مذهبی خود طرفدار مردمسالاری دینی و نافی مردمسالاری لیبرال و لیبرال دموکراسی بود. شهید مطهری و آیت الله طالقانی بر آزادی، عدالت و شورا به عنوان اصول تشکیل دهنده مردمسالاری تأکید داشتند. آیتالله طالقانی اعتقاد راسخ و عمیقی به شورا داشت؛ چرا که شورا روحیه مردمسالاری را در نظام سیاسی ایجاد می‌کرد.