بستر و مبنای اصلاحات امیرکبیر

چکیده

در میان شخصیت‌های تاریخ معاصر ایران، امیرکبیر یکی از معماران بزرگ پروژه اصلاح ایران به شمار می‌رود که با انجام اصلاحات عملی سیاسی، اقتصادی و اجتماعی خود، بسترساز تجدد در ایران شد. هرچند قتل نابهنگام او ضربه‌ای سهمگین بر پیکر ایرانِ در حال تغییر وارد آورد؛ اما اقدامات و اصلاحات وی تأثیر غیرقابل‌انکاری بر روند اصلاح ایران در دوره‌های بعدی بر جای گذاشت به طوری که بسیاری از دولتمردان مصلح و متجدد عصر ناصری که در حوزه نظر و عمل، جریان تجددخواهی ایرانیان را به‌پیش راندند، از بر کشیدگان امیرکبیر بودند. بررسی مبانی فکری و الگوی اصلاحات امیرکبیر در دوره صدارتش مسئله اصلی این مقاله را تشکیل می‌دهد