راهکارهای فقهی پیشگیری از آسیب اجتماعیِ قتل

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه فقه و مبانی حقوق، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

10.22034/spsich.2024.449446.1159

چکیده

امروزه آسیب های اجتماعی از مسائل مهم جوامع بشری محسوب میشوند.به همین علت اندیشمندان درصدد یافتن راه حل هایی برای این مشکلات هستند.آسیب های اجتماعی پدیده هایی چند بُعدی،قانونمند ،قابل کنترل و پیشگیری هستند . مطالعه علمی در این زمینه میتواند در برنامه ریزی مراحل سه گانه آسیب شناسی،پیشگیری و درمان کمک شایانی بکند.دین مبین اسلام نیز به عنوان کامل ترین دین از ادیان الهی تاکید فراوانی بر پیشگیری از آسیب های اجتماعی دارد.یکی از مهم ترین آسیب های اجتماعی ،قتل عمدی است. قتل بزرگترین تعرض به تمامیت جسمانی اشخاص است. مهم ترین دارایی یک فرد ،هستی و جان اوست. موضوع حفظ جان از این رو اهمیت دارد که جان، دائر مدار تکلیف و سعادت انسان است. خداوند در قرآن کریم در آیات متعددی به این موضوع اشاره کرده است. هدف از این پژوهش ، شناسایی مهم ترین علل وقوع قتل عمدی در کشور ایران و همچنین راهکارهای فقهی پیشگیری از این آسیب اجتماعی با روش توصیفی و تحلیلی است.یافته ها حکایت از این دارد که مهم ترین علل وقوع قتل های عمدی در ایران به ترتیب عبارتند از : نزاع و درگیری،اختلافات خانوادگی،روابط نامشروع،اختلافات مالی،سرقت ، انتقام و اخاذی.نتایج پژوهش حاضر نشان دهنده این است که با مداقه در منبع غنی فقه پویای اسلامی میتوان راهکارهایی در جهت پیشگیری از وقوع پدیده قتل عمدی ارائه داد که تا حدود زیادی در کاهش ایجاد این آسیب ، نقش و تاثیر بسزایی خواهند داشت. فقه پویای شیعه راهکارهایی را برای پیشگیری از بروز آسیب اجتماعی قتل عمدی ارائه کرده است. راهکارهای نظیر :حفظ خونسردی و کنترل خشم و عصبانیت،تشویق به افزایش سواد و علم آموزی ،پرهیز از حرص،طمع وحسد،پرهیز از سوء ظن،برکندن کینه و عقده و حس انتقام ،اهتمام به تقوا و پرهیزگاری، عفاف و پاکدامنی،اهمیت به موضوع کار و اشتغال و پرهیز از بیکاری و افزایش آستانه تحمل در افراد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Jurisprudential Strategies for Preventing the Social Harm of Murder

نویسندگان [English]

  • Morteza Akbari Ziarani 1
  • Zahra Fehrest 2
  • Majid Vaziri 2
1 Ph.D. Student, Department of Fiqh and Fundamentals of Law, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Law, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Today, social harms are considered major issues in human societies. Consequently, scholars are striving to find solutions to these problems. Social harms are multi-dimensional, lawful, controllable, and preventable phenomena. Scientific study in this area can greatly assist in planning the three stages of harm identification, prevention, and treatment. Islam, as the most comprehensive of the divine religions, places significant emphasis on the prevention of social harms. One of the most important social harms is intentional murder. Murder is the greatest violation of a person’s bodily integrity. The most important asset of an individual is their existence and life. The importance of preserving life lies in the fact that life is central to human duty and happiness. God has mentioned this topic in multiple verses of the Holy Quran. The aim of this research is to identify the main causes of intentional murder in Iran and to propose jurisprudential strategies for preventing this social harm using descriptive and analytical methods. The findings indicate that the main causes of intentional murders in Iran, in order, are: disputes and altercations, family conflicts, illicit relationships, financial disputes, theft, revenge, and extortion. The results of this research show that by scrutinizing the rich source of dynamic Islamic jurisprudence, strategies can be presented to prevent the occurrence of intentional murder, which will significantly reduce this harm. Dynamic Shiite jurisprudence offers strategies for preventing the social harm of intentional murder, such as: maintaining composure and controlling anger and rage, encouraging education and learning, avoiding greed, covetousness, and envy, refraining from suspicion, eliminating grudges and feelings of revenge, committing to piety and virtue, promoting chastity and modesty, emphasizing the importance of work and employment, avoiding unemployment, and increasing individuals’ tolerance thresholds.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social damage
  • murder
  • jurisprudence
  • solution
  • prevention