سیاست های اقتصادی حکومت پهلوی در سالهای 1341 تا 1347

نوع مقاله : ترویجی

نویسنده

کارشناس آرشیو مرکز اسناد کتابخانه مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران

10.22034/spsich.2022.154099

چکیده

علل بحرانهای سیاسی و اقتصادی در جوامعی چون ایران قبل از انقلاب تنها به دخالتهای استعماری محدود نمی‏شد؛ چرا که نفوذ و دخالت بیگانگان بدون وجود زمینه‏های داخلی ناممکن و یا دشوار است. هم ساختار پدرسالاری رژیم پهلوی که روابط قدرت را به شکل عمودی تعیین می‏کرد و هم ساختار افقی قدرت بین نخبگان و عوامل سیاسی مانع از رشد و توسعه یک اقتصاد ملی و شکوفا بود. از همین رو حتی اگر شاه و عوامل سیاسی او قصد ایجاد رشد و توسعه در نهادهای اقتصادی و خروج از بحرانهای سیاسی و اقتصادی را داشتند، این موضوع تحت‏الشعاع ساختار قدرت قرار می‏گرفت بدین ترتیب نظام سیاسی دوران پهلوی نشان داد که حتی شکوفایی اقتصاد ملی هم می‌تواند در خدمت علایق سیاسی حکومت پدرسالارانه شاه و خاندان او باشد. نگارنده سعی دارد تبعات اصلاحات را در دوره پهلوی دوم که مرتبط با قانون اصلاحات ارضی می‌باشد در مقاله ذیل که شیوه پژوهش آن تحلیلی- توصیفی است و برای نگارش آن از منابع کتابخانه ای با ابزار فیش برداری استفاده شده است را به بحث بگذارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Economic policies of the Pahlavi government in the years 1962 to 1968

نویسنده [English]

  • Ali Pouyanmehr
Archive expert of the Islamic Council Library Document Center, Tehran, Iran
چکیده [English]

The causes of political and economic crises in societies like Iran before the revolution were not only limited to colonial interventions; Because foreign influence and intervention is impossible or difficult without the existence of internal contexts. Both the patriarchal structure of the Pahlavi regime, which determined power relations vertically, and the horizontal structure of power between elites and political agents prevented the growth and development of a prosperous national economy. Therefore, even if the king and his political agents had the intention of creating growth and development in economic institutions and getting out of political and economic crises, this issue was overshadowed by the power structure, thus the political system of the Pahlavi era showed that even prosperity The national economy can also serve the political interests of the patriarchal government of the king and his family. The author tries to discuss the consequences of the reforms in the second Pahlavi period, which are related to the land reform law, in the following article, the research method of which is analytical-descriptive, and for writing it, library sources were used with the use of a phishing tool.

کلیدواژه‌ها [English]

  • political and economic crises
  • colonial interventions
  • patriarchal structure
  • Pahlavi
  • آبراهامیان، یرواند. (1377). ایران بین دو انقلاب، ترجمه: احمد گل محمدی-محمد ابراهیم فتاحی ولی لایی، تهران: نی.
  • آر. کدی. نیکی. (1369). ریشه های انقلاب ایران، ترجمه: دکتر عبدالرحیم گواهی، تهران: قلم.
  • اطلاعات. (1341). س 7، ش 10997، دی ماه.
  • آموزگار، جهانگیر. (1375). فراز و فرود دودمان پهلوی، ترجمه: اردشیر لطفعلیان، تهران، مرکز ترجمه و نشر کتاب. -
  • امینی، علیرضا. (1381). تحولات سیاسی و اجتماعی در دوران پهلوی، تهران: صدای معاصر.
  • بیل، جیمز. ا. (1371). شیر و عقاب، تهران: فروزنده برلیان-فاخته.
  • پرهام، سیروس. (1357). انقلاب اسلامی و رهبری امام خمینی، تهران: امیرکبیر.
  • پیردیگار، ژان و دیگران. (1375). ایران در قرن بیستم، ترجمه: عبدالرضا هوشنگ مهدوی. تهران: البرز.
  • جعفری، فریبا. (1385). نقش روحانیت در قیام 15 خرداد، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  • حائری، عبدالهادی. (1373). آنچه گذشت (نقشی از نیم قرن تکاپو)، تهران: معین.
  • حسینیان، روح الله. (1387). سه سال ستیز مرجعیت شیع در ایران، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  • روحانی، حمید. (1382). بررسی تحلیلی از نهضت امام خمینی، تهران: راه امام، ج.4
  • شوکراس، ویلیام. (1371). آخرین سفر شاه، ترجمه: عبدالرضا هوشنگ مهدوی، تهران: نشر البرز.
  • طلوعی، محمود. (1374). شاه در دادگاه تاریخ، تهران، نشر علمی، چ 2.
  • عاقلی، باقر. (1370). نخست وزیران ایران از مشیرالدوله تا بختیار، تهران: جاویدان.
  • عیوضی، محمدرحیم. (1380). طبقات اجتماعی و رژیم شاه، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  • قیام 15 خرداد به روایت اسناد (زمینه ها). (1376). تهران: مرکز بررسی اسناد وزارت اطلاعات، ج 1.
  • کاتوزیان، محمدعلی همایون. (1373). اقتصاد سیاسی ایران، ترجمه: کامبیز عزیزی، تهران: مرکز.
  • منصوری، جواد. (1377-1378). تاریخ قیام پانزده خرداد به روایت اسناد ساواک، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ج 2، چ 2.
  • هالیدی، فرد. (1358). ایران، دیکتاتوری و توسعه، ترجمه: علی طلوع-محسن یلقانی، تهران: علم.