تفکیک قوا در کشور‌های جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا

نوع مقاله : ترویجی

نویسنده

دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

10.22034/spsich.2022.153983

چکیده

تفکیک قوا یکی از موضوعات مهم در حوزه حقوق اساسی کشورهای جهان است. در جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا نیز این موضوع به طرق مختلف در قانون اساسی مورد تأکید قرار گرفته است. پژوهش پیش رو به مطالعه تطبیقی میان تفکیک قوا در این دو کشور می‌پردازد. درآغاز مدلهای گوناگون تفکیک قوا بحث و بررسی می‌شوند، سپس روابط میان قوای مجریه و مقننه و تقکیک قوا در فراتر از دو قوه مورد بررسی قرار می‌گیرند. نتیجه آنکه در آمریکا تفکیک قوا از جنس نظام ریاستی وجود دارد، اما در ایران هیچ یک از مدل‌های تفکیک قوا پیاده سازی نشده اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Separation of powers in the countries of the Islamic Republic of Iran and the United States of America

نویسنده [English]

  • mohammad Imani toranposhti
Ph. D student of Public Law, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Separation of powers is one of the important issues in the field of constitutional rights of the countries of the world. In the Islamic Republic of Iran and the United States of America, this issue has been emphasized in different ways in the constitution. The upcoming research deals with a comparative study between the separation of powers in these two countries. At the beginning, different models of the separation of powers are discussed, then the relations between the executive and legislative powers and the separation of powers beyond the two powers are examined. The result is that in America there is separation of powers of the type of presidential system, but none of the models of separation of powers have been implemented in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Separation of powers
  • presidential system
  • Islamic Republic of Iran
  • United States of America
  • ارسطا، محمدجواد. (1398) تحلیل مبانی نظام جمهوری اسلامی ایران. تهران: انتشارات مجد، چاپ اول.
  • اسدیان، احمد. (1395) تحولات تفکیک قوا. تهران: انتشارات مجد، چاپ سوم.
  • ایمانی، محمد. (1399) «مشروعیت دموکراتیک قضات عالی از منظر نظام‌های حقوقی ایران و آمریکا». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه شهید بهشتی.
  • ایمانی، محمد و خالقی، امیرحسین (1398) «بررسی تطبیقی بانک مرکزی ایران و فدرال رزرو آمریکا از منظر حقوق اساسی» منتشر شده در همایش ISC «آسیب شناسی حقوقی اقتصادی نظام پولی و بانکی در ایران».
  • حبیب زاده، توکل. (1395) «دادرسی اساسی در ایالات متحده آمریکا»، کتاب دادرسی اساسی تطبیقی. تهران: انتشارات پژوهشکده شورای نگهبان، چاپ دوم.
  • دهشیار، حسین. (1389) ماهیت تئوریک و عملی سیستم انتخاباتی آمریکا. تهران: نشر چشمه، چاپ نخست.
  • راسخ، محمد (1398) نظارت و تعادل در نظام حقوق اساسی. تهران: انتشارات دراک، چاپ ششم.
  • زارعی، محمدحسین، حاکمیت قانون و دموکراسی. تهران: انتشارات خرسندی، چاپ اول.
  • زولر، الیزابت (1396) (مترجم: مجتبی واعظی)، درآمدی بر حقوق عمومی. تهران: انتشارات جاودانه، جنگل، چاپ سوم.
  • شعبانی، قاسم (1388) حقوق اساسی و ساختار حکومت جمهوری اسلامی ایران.‌ تهران: انتشارات اطلاعات، چاپ سی و هفتم.
  • قاسم زاده، قاسم. (1390) (تصحیح، تحشیه و پیش گفتار: علی اکبر گرجی ازندریانی)، حقوق اساسی.‌ تهران: انتشارات جنگل، چاپ اول.
  • قاضی «شریعت پناهی»، ابوالفضل (1399) بایسته‌های حقوق اساسی. تهران:‌‌ انتشارات میزان، چاپ شصت و یکم.
  • ____________________________ . (1395) حقوق اساسی و نهادهای سیاسی، تهران: نشر میزان، چاپ چهاردهم.
  • گرجی ازندریانی، علی اکبر. (1399) جزوه درسنامه حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران.
  • _______________________ (1394) دادگاه‌های قانون اساسی، الگوی غیر اروپایی دادرسی اساسی. تهران: انتشارات جنگل، چاپ اول.
  • ______________________ . (1388) در تکاپوی حقوق اساسی. تهران:‌‌ انتشارات جنگل، چاپ دوم.
  • ناردو، دان. (1394) اعلامیه استقلال آمریکا. ترجمه مهدی حقیقت خواه،‌ تهران: انتشارات ققنوس، چاپ اول.
  • واعظی، مجتبی. (1390) دادگستری اساسی.‌ تهران: انتشارات جاودانه، جنگل، چاپ اول.
  • وب، مارکوس. (1393) ایالات متحده آمریکا. ترجمه فاطمه شاداب، تهران: انتشارات ققنوس، چاپ اول .
  • هاشمی، سیدمحمد (1394) حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. ج2.‌ تهران: انتشارات میزان، چاپ بیست و ششم.
  • هافمن، دنیس. (1382) (مترجمین: عمادالدین باقی و محمد حسین باقی) قضاوت آمریکایی. نشر سرایی، چاپ اول.
  • هریسی نژاد، کمال (1396) حقوق اساسی تطبیقی.‌ تهران:‌‌ انتشارات آیدین، چاپ هشتم.
  • Robinson, Nick. structure Matters: The Impact Of Court structure on the Indian and U. S Supreme Courts, the American Journal of Comprative Law, Volume 61