تأثیر فرهنگ سیاسی نخبگان بر روند تصمیم‌گیری پرونده هسته‌ای دوره ریاست جمهوری اصلاحات (خاتمی) و عدالت گرایی (احمدی نژاد) - يوسفي احسان; توحيدفام محمد; برزگر کيهان (مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران)
پروندۀ هسته‌ای ایران در آخرین روزهای سدۀ چهاردهم خورشیدی به یکی از مهم‌ترین و جنجالی‌ترین مسائل سیاست خارجی ایران تبدیل شده و با تمامیت زندگی ایرانیان و موجودیت نظام پیوند یافته است. با عطف توجه به چنین اهمیتی، مقاله حاضر به بررسی تأثیرات فرهنگ سیاسی نخبگانِ تصمیم‌گیر و سیاست‌گذار در جریان پروندۀ هسته‌ای اختصاص دارد. از آنجا که مجریان مستقیم تصمیمات و سیاست‌ها در طول دو دهه پس از آغاز جنجال این پرونده همواره تغییر کرده‌اند و خصوصیات گفتمانی مختلفی نیز در بین این نخبگان، به‌خصوص در قوۀ مجریه و دستگاه وزارت خارجه، وجود داشته است، بنابراین ضروری است که تأثیرات فرهنگ سیاسی نخبگان بر روند پروندۀ هسته‌ای مستقیماً با تحلیل این گفتمان‌ها و تحولات پروندۀ مزبور در هر یک از مقاطع دو گانۀ اصلاح‌طلبی و نواصول‌گرایی بررسی شود. در این چارچوب، پرسش اصلی پژوهش این است که فرهنگ سیاسی و گفتمان‌های نخبگان سیاسی چگونه بر روند تصمیم‌گیری در پرونده هسته‌ای ایران مؤثر بوده است؟ برای پاسخ بدین پرسش، فرضیه اصلی این بوده است که فرهنگ سیاسی متفاوت نخبگان هم باعث تحول و هم به نوعی باعث ثبات در چارچوب فرهنگ مبتنی بر آموزه‌های رسمی اسلامی در گفتمان‌های هسته‌ای شده است و با تغییر نخبگان سیاست خارجی در هر دوره، تاکتیک‌های پیگیری اهداف ایران در پرونده هسته‌ای نیز تغییر کرده است. نهایتاً یافته‌های تحقیق نشان داده‌اند که روند پروندۀ هسته‌ای مستقیماً زیر سیطرۀ فرهنگ سیاسیِ عمیقاً تاریخی و ریشه‌دار نخبگان ایرانی قرار دارد که در طول سال‌های پس از انقلاب با گفتمان کلان انقلاب و هژمونی آن بر سیاست خارجی ترکیب شده است. چنین ترکیبی نهایتاً موجب اصطحلاک توان سیاسی و اقتصادی و اجتماعی ایران، در سطوح داخلی و خارجی شده است؛ زیرا به نظر می‌رسد که استراتژی اصلیِ متأثر از گفتمان اصلی حاکم بر تداوم وضعیتِ نه حل و نه حل نشدن و حفظ وضع موجود قرار دارد.