رابطه نظام قضایی با انسجام اجتماعی در دوره سلجوقی با تکیه بر دوران سلطان ملکشاه سلجوقی

نویسندگان

    آذر جلیلیان * استادیار و عضو هیأت علمی گروه تاریخ دانشگاه پیام نور، تهران، ایران A.j@pnu.ac.ir

کلمات کلیدی:

سلجوقیان, ملکشاه, نظام قضایی, دیوان مظالم, امنیت, انسجام اجتماعی

چکیده

با روی کار آمدن سلجوقیان گرایش به سمت تمرکزگرایی در ساختار سیاسی شرق عالم اسلامی بیشتر شد. این تمرکزگرایی در حوزه قضا با برجسته نمودن دیوان مظالم در دوره سلجوقیان بزرگ و به ویژه دوران ملکشاه نمایان است. از این نظر، مساله پژوهش بررسی تأثیر نظام قضایی در تأمین امنیت و انسجام اجتماعی در دوره­ای از حیات سیاسی سلجوقیان می­باشد که از یک طرف دولت قبیله­ای سلجوقی با کنار زدن دولت­های منطقه نیاز به یک انسجام اجتماعی داشت و از طرف دیگر حضور گسترده قبایل ترک و نیز نابسامانی­های اجتماعی نیازمند اقتدار سلطنت بود. سوالی که مطرح است؛ جایگاه نظام قضایی به مثابه یکی از اجزای ساختار دولت سلجوقی در انسجام اجتماعی در دوره سلجوقی چگونه بود؟ فرضیه تحقیق اذعان دارد که بر اساس نظریه جامعه شناسی ساخت­گرا- کارکردگرای انسجامی مطرح شدن دیوان مظالم به عنوان یکی از ارکان نظام قضایی و تأکید بر آن در این دوره نشان از توجه حکام و طبقات دیوانسالار ایرانی بر انسجام اجتماعی و نیز نمایش اقتدار حاکمیت سلجوقی در حفظ این انسجام در جامعه اهل سنت در مقابل مخالفان داشت.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Al-Bandari al-Isfahani, A.-F. i. A. i. M. (1900). Kitab Tarikh Dawlat Al Seljuq. Sharikat Taba' al-Kutub al-'Arabiyya.

Al-Ghazali, A. H. M. i. M., & Shams al-Din, A. (1988). Al-Tibr al-Masbuk fi Nasihat al-Muluk (1st ed.). Dar al-Kutub al-'Ilmiyya.

Al-Ghazali al-Tusi, I. M., & Homayi, J. a.-D. (1972). Nasihat al-Muluk. National Heritage Association.

Al-Humaydi, A. a.-R. I. A. a.-A. (1989). Al-Qada wa Nizamuhu fi al-Kitab wa al-Sunnah (1st ed.). Umm al-Qura University.

Al-Khwarizmi, M. i. A. Mafatih al-'Ulum. Al-Maktaba al-Shamela. http://www.shamela.ws

Al-Mawardi, A. a.-H. A. i. H., & Ahmad, F. A. a.-M. i. (1997). Durar al-Suluk fi Siyasat al-Muluk (1st ed.). Dar al-Watan Publishing.

Al-Rawandi, M. i. A. i. S., Iqbal, M., & Minovi, M. (1954). Rahat al-Sudur wa Ayat al-Surur fi Tarikh Al Seljuq. Qaemiyeh Computer Research Center of Isfahan.

Bandari Isfahani, F. i. A., & Jalili, M. H. (1977). History of the Seljuk Dynasty: Zubdat al-Nusra wa Nukhbat al-'Usra. Bonyad-e Farhang-e Iran.

Bayhaqi, A. i. Z., & Bahmanyar, A. (1982). Tarikh-e Bayhaq. Foroughi Bookstore.

Boyle, J. A., & Anousheh, H. (2008). The Cambridge History of Iran: From the Coming of the Seljuks to the Collapse of the Ilkhanid State (7th ed., Vol. 5). Amir Kabir Publications.

Christensen, A., & Yasemi, R. (2003). Iran during the Sassanian Period (3rd ed.). Seday-e Moaser Publications.

Forouzanfar, B. a.-Z. (1973). Collection of Sermons and Speeches of Sultan al-'Ulama Baha al-Din Mohammad ibn Hossein Khatibi Balkhi (2nd ed.). Zaban va Farhang-e Iran.

Gardizi, A. S. i. A. a.-H. i. Z. i. M. (1984). Zayn al-Akhbar. Donya-ye Ketab Publications.

Hamadani, R. a.-D. F. A., Rowshan, M., & Mousavi, M. (1994). Jami' al-Tawarikh (1st ed.). Alborz Publishing.

Hassanzadeh, E. (2007). Reforms and Political Instability during the Seljuk Period. Journal of the Faculty of Literature and Human Sciences, University of Isfahan(50), 17-43.

Hosseini, S. a.-D. A. A. i. N. i. A., Nur al-Din, M., & Rouhollahi, R. A. (2001). Zubdat al-Tawarikh: Akhbar al-Umara wa al-Muluk al-Saljuqiyya (1st ed.). Il Shahsavan Baghdadi Publications.

Ibn al-Jawzi. (1978). Al-Muntazam. Al-Maktaba al-Shamela. http://www.shamela.ws

Ibn Khaldun, A. a.-R. i. M. (1971). Tarikh Ibn Khaldun. Mu'assasat al-A'lami lil-Matbu'at.

Imad al-Din al-Isfahani, M. i. M. i. H., & Murad, Y. (2004). Tarikh Dawlat Al Seljuq (1st ed.). Dar al-'Ilmiyya.

Khasbak, J. H. (1974). Judiciary in Iraq during the Seljuk Era. Al-Majalla al-Tarikhiyya(3), 81-111.

Mawardi, A. i. M., & Saberi, H. (2004). The Ordinances of Government and Religious Authorities (1st ed.). Scientific and Cultural Publications.

Moavvez, A. (1976). Judiciary during the Seljuk and Khwarazmshah Periods. Historical Studies Journal(63), 13-36.

Nezami Aruzi Samarqandi, A., & Moein, M. (1954). Chahar Maqala (3rd ed.). Zavar.

Nielen, J. S. (1991). Mazalim. In Encyclopaedia of Islam (Vol. 6). Brill.

Nishapuri, K. I. Z. a.-D. (1953). Saljuqnama. Khavar.

Shalabi, A. (1975). Tarikh al-Tashri' al-Islami wa Tarikh al-Nuzum al-Qada'iyya fi al-Islam. Maktabat al-Nahda al-Misriyya.

Tanhaei, H. A. (2010). An Introduction to Schools and Theories of Sociology (6th concise ed.). Marandiz-Bahman Barna.

Tehrani Azimzadeh, T., & Pourramazan, Z. (2011). Similarities and Differences between Judiciary and Judgment in the Seljuk Era and Pre-Islamic Periods. Specialized Quarterly of Jurisprudence and History of Civilization(26), 119-144.

Tusi, A. A. H., & Darke, H. (1968). Siyar al-Muluk (Siyasatnama) (2nd ed.). Translation and Book Publishing Organization.

Yavari, F. (1976). Divan-e Mazalim. Judicial Monthly(132), 77-87.

Zaydan, J., & Javaher Kalam, A. (1990). History of Islamic Civilization (6th ed.). Amir Kabir Publications.

دانلود

چاپ شده

۱۴۰۴/۰۴/۰۱

ارسال

۱۴۰۳/۱۰/۳۰

بازنگری

۱۴۰۴/۰۳/۰۱

پذیرش

۱۴۰۴/۰۳/۰۷

شماره

نوع مقاله

پژوهشی

ارجاع به مقاله

جلیلیان آ. (1404). رابطه نظام قضایی با انسجام اجتماعی در دوره سلجوقی با تکیه بر دوران سلطان ملکشاه سلجوقی. مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران، 4(2)، 1-13. http://www.journalspsich.com:8083/index.php/journalspsich/article/view/531

مقالات مشابه

21-30 از 213

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.